Nền giáo dục của chúng ta đang đi lên hay đi xuống

17:51 03/06/2019

Theo chương trình phiên chất vấn tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khoá XIV, từ sáng 4 đến hết buổi sáng 6/6, Quốc hội sẽ chất vấn các bộ trưởng Bộ Công an, Xây dựng, Giao thông – vận tải và Văn hóa, thể thao và du lịch. Các bộ trưởng, trưởng ngành cùng các phó thủ tướng sẽ được mời giải trình thêm những vấn đề liên quan. 

Trong kỳ họp lần này đại diện ngành Giáo dục không phải tham gia chất vấn và trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội. Nhưng trước đó, vấn đề giáo dục và những tiêu cực nổi cộm trong suốt những năm học vừa qua cũng nhận được rất nhiều sự quan tâm của các Đại biểu, những tâm tư, suy nghĩ về giáo dục đã được nói trước Quốc hội và bên ngoài hành lang.

Trong mọi kỳ vọng của Quốc hội – của những cá nhân đại diện cho nhân dân – với chủ trương “Đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo” nhưng dường như lại chỉ nhìn nhận thấy những tiêu cực và chiều hướng đi xuống.

Ngoài các cá nhân sai phạm bị khởi tố thì trách nhiệm người đứng đầu vẫn chưa có lời xin lỗi

Đến thời điểm này, ngành giáo dục vẫn chưa thể quy trách nhiệm những cơ quan/cá nhân để xảy ra sai phạm, để giúp lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận rõ những tồn tại và có hướng khắc phục hay còn nhằm đến những mục tiêu khác?.

Khi mà vụ gian lận thi cử ở Sơn La, Hòa Bình, Hà Giang vẫn tiếp tục “giậm chân tại chỗ” trong suốt một thời gian dài, những cá nhân đứng sau “tấm màn” mua điểm vẫn đang đứng ngoài vòng pháp luật. Hoàn toàn trái với chủ trương “không có vùng cấm” “vùng tránh”, “vùng né” của Đảng, Nhà nước trong công cuộc phòng chống tham nhũng.

Một năm học mới đã dần khép lại, khi mà kỳ thi THPT Quốc gia 2019 và các kỳ thi vượt cấp 1, 2, 3 đang được thực hiện. Thì ngành giáo dục của năm 2018 vẫn tồn tại và rậm rịch với các sự kiện có thể được xem là chưa bao giờ “nổi bật” đến thế.

Chưa bao giờ mà ngành giáo dục lại phải chứng kiến những cảnh bạo lực học đường một cách nhiều đến như thế. Cô giáo bắt học sinh phải hứng chịu 123 cát tát vì vi phạm nội quy, cô giáo ở Hải Phòng tát liên tiếp vào mặt học sinh, bạo lực học đường diễn ra ngay chính tại một ngôi trường ở Hưng Yên, bạo lực học đường tồn tại ở nhiều địa phương trên cả nước, như Quảng Ninh, Nghệ An,…

Nếu năm 2011 cả nước bị trấn động bởi 11 tỉnh ở Đồng bằng sông Cửu Long thỏa thuận “nâng” điểm thi tốt nghiệp THPT hay gian lận thi cử ở Trường THPT dân lập Đồi Ngô (Bắc Giang) năm 2013 đã là lớn, là “khủng khiếp”. Nhưng thực ra thì “chưa thấm vào đâu” với vụ gian lận thi cử mới phát lộ ở một loạt địa phương trong kỳ thi THPT quốc gia 2018 vừa qua. Có tới 347 bài thi của 222 thí sinh bị can thiệp điểm ở 3 tỉnh Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình.

Hằng trăm thí sinh ở các tỉnh mà vốn xưa nay không phải “đất hiếu học”, “đất thủ khoa” thì nay bỗng chốc được phù phép trở thành tỉnh có những thí sinh “tốp 10 cả nước”, “thủ khoa” trường này, “á khoa” trường kia…

Chưa bao giờ, con số cán bộ là quản lý giáo dục cấp sở, phòng hoặc hiệu trưởng, hiệu phó các trường phổ thông bị vướng vào vòng lao lý, bị bắt tạm giam, bị khởi tố vụ án, bị truy tố đối tượng nhiều đến như thế.

Ngay cả danh sách những thí sinh gian lận ở kỳ thi THPT quốc gia 2018 khi được cơ quan điều tra, công bố kết quả chấm thẩm định các bài thi tót nghiệp THPT do Bộ Giáo dục và Đào tạo chuyển về. Nhưng Chánh Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La vẫn ngang nhiên cho rằng hồ sơ đóng dấu mật nên Ban Giám đốc Sở mới được tiếp cận.

Trong nhiều năm qua, dư luận và nhân dân cả nước được nhắc và nghe nhiều về công cuộc “Chống tham nhũng không có vùng cấm” trong các văn bản và phát biểu của nhiều vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Đây là một công cuộc đi cùng với chủ trương “Xây dựng một Chính phủ liêm chính, kiếm tạo”, một bộ máy “trong sạch vững mạnh” và “hợp pháp, hợp hiến”.

Thì làm sao dư luận và nhân dân cả nước có thể chấp nhận những hiện tượng tiêu cực này vẫn còn tồn đọng, danh sách những người mua điểm, bán điểm và có liên quan vẫn được các địa phương cho rằng là đang “đóng dấu mật”.

Dưới sức ép của một kỳ thi THPT quốc gia, Bộ trưởng Bộ Giáo dục – Đào tạo cũng phải lên tiếng nhận trách nhiệm vè cách thức tổ chức kỳ thi vừa qua. Nhưng đổ lỗi cho Bộ trưởng chỉ là một phần, khi chính những người “cầm trịch” của vụ gian lận thi cử này vẫn chưa có những lời xin lỗi tới dư luận và nhân dân cả nước.

Cả lãnh đạo tỉnh Hà Giang (Bí thư tỉnh ủy) và lãnh đạo Sơn La (quyền Chủ tịch tỉnh) ở kỳ họp quốc hội vẫn lảng tránh trách nhiệm và những lời xin lỗi, xin nhận trách nhiệm và hứa giải quyết vụ việc. Cả 3 lãnh đạo là Giám đốc Sở giáo dục và Đào tạo ở 3 địa phương này vẫn lảng tránh trách nhiệm của mình, thậm chí là cố gắng thanh minh sự vô can, hay tiếp tục trở thành người “cầm trịch” trong kỳ thi THPT quốc gia 2019 sắp tới.

Ngẫm mà nghĩ, thử hỏi là những người lãnh đạo cao nhất cơ quan Đảng, chính quyền của ba tỉnh Hòa Bình, Hà Giang, Sơn La, sau sai phạm trên đã có bao nhiêu người lên tiếng xin lỗi nhân dân? Có lẽ con số này là không và chưa hề có.

Đổi mới giáo dục là lãnh đạo, cán bộ phải nhanh chóng thay đổi lề lối làm việc cũ, phải công khai, minh bạch, có sai thì nhận lỗi, có lỗi thì xin lỗi trước toàn thể nhân dân địa phương và cả nước. Chứ không thể chấp nhận sự im lặng trước các ý kiến của nhân dân, của Quốc hội.

Sự phản ứng theo kiểu tư duy lối mòn, “tư duy im lặng” của nhiều ban, ngành cơ quan hiện nay đã tỏ rõ sự lúng túng, sự thiếu linh hoạt trước các sai phạm. Dẫn tới những kết quả là các cuộc mâu thuẫn, tranh chấp giữa chính quyền và người dân địa phương, tạo nên những “vết nhơ”, những hình ảnh xấu. Trong đó, “vết nhơ lớn nhất của ngành giáo dục” cũng đến từ sự thiếu linh hoạt, chậm trễ và “vô cảm” của lãnh đạo 3 tỉnh Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình.

Hiến pháp Việt Nam có ghi “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu”. Về yếu tố con người, Đảng và Nhà nước đều khẳng định: “Nguồn lực quý báu nhất, có vai trò quyết định nhất là con người Việt Nam; nhân tố con người chính là nguồn sức mạnh nội sinh của dân tộc Việt Nam”.

Nhưng những hành vi dung túng trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, đặc biệt là đội ngũ lãnh đạo giáo dục của 3 tỉnh trên chính là xem nhẹ nền giáo dục. Là đi ngược lại Hiến pháp của nhân dân Việt Nam, định hướng phát triển con người, nhân lực cho quốc gia của Đảng và Nhà nước.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo không “đăng đàn” trả lời chất vấn trong kỳ họp Quốc hội lần này, không có nghĩa là những người làm trong giáo dục, những địa phương xảy ra tiêu cực trở thành “vô can”. Công cuộc phòng chống tham nhũng vẫn còn tồn tại, thì đất nước chưa thể hưng thịnh; nền giáo dục yếu, suy đồi đạo đức thì sẽ thua trong toàn bộ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; nếu những cuộc chạy điểm, mua điểm vẫn còn tồn tại thì làm sao có thể “sánh vai với các cường quốc năm châu”.

Suy cho cùng, giáo dục phải là quốc sách hàng đầu, giáo dục phải trong sạch, thì quốc gia mới hưng thịnh. Nếu thế hệ chúng ta hôm nay không làm tốt cuộc chấn hưng giáo dục, thì tương lai sẽ sản sinh ra những thế hệ đầy rẫy những tiêu cực và làm an nguy đến lợi ích quốc gia, dân tộc.

(Theo Tạp Chí Bút Danh)

Bình luận