Phá vỡ cảnh quan để đánh đổi khu du lịch, liệu có xứng đáng không?

17:43 04/11/2019

Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra tình trạng xây dựng ồ ạt các khu du lịch, dẫn đến làm hỏng cảnh quan du lịch vốn có. Đây được coi là vấn nạn trong phát triển du lịch. Dư luận đặt ra câu hỏi, liệu việc phá vỡ cảnh quan để đánh đổi khu du lịch, có xứng đáng không?

Để có khu du lịch phải phá vỡ cảnh quan – điều này thật không đáng

Sáng 29/10, đại diện UBND tỉnh Hà Giang cho biết, sau cuộc họp vào sáng cùng ngày, lãnh đạo UBND tỉnh Hà Giang phối hợp với các sở ban nghành liên quan sẽ đến thanh kiểm tra các công trình sai phạm tại tỉnh trong thời gian qua và đã phát hiện sai phạm.

Trong đó, có 2 dự án đang được dự luận quan tâm là khu du lịch sinh thái văn hóa tâm linh Lũng Cú (xã Lũng Cú) và thang máy ngắm cảnh, tham quan di tích Đồn Cao (thị trấn Đồng Văn), cả hai dự án đều ở huyện Đồng Văn.

Chủ đầu tư xẻ một phần núi, dời hơn 100 ngôi mộ để xây chùa.
Chủ đầu tư xẻ một phần núi, dời hơn 100 ngôi mộ để xây chùa.

Dự án khu du lịch sinh thái văn hóa tâm linh Lũng Cú nằm cách di tích Cột cờ Lũng Cú khoảng 500m, được xây dựng với tổng diện tích sử dụng đất là 75 ha. Hạng mục chính của dự án gồm khu tâm linh chùa Lũng Cú có diện tích 70,5 ha; hạng mục Đại tượng Phật có diện tích khoảng 4,5 ha.

Từ năm 2018, Bộ VH-TT-DL cũng 4 lần ra văn bản yêu cầu Hà Giang kiểm tra toàn diện dự án, kiên quyết xử lý nghiêm sai phạm, tới nay, Hà Giang cũng không thực hiện các ý kiến chỉ đạo nói trên. Việc này khiến dư luận băn khoăn, đặt câu hỏi: vì sao lại có chuyện “trên bảo dưới không nghe?”; tại sao các dự án vẫn ngang nhiên xây dựng trái phép, bất chấp các quy định pháp luật?

Đó là chuyện nhiều di tích, danh thắng thuộc hàng di sản quý hiếm của quốc gia đang bị tàn phá bởi những dự án núp bóng “du lịch tâm linh”, “du lịch sinh thái” do những “liên minh ma quỷ” hay những thế lực kinh doanh thuộc nhóm “bất khả xâm phạm” thao túng. Những dự án như thế đang biến những di sản chung của cả cộng đồng, dân tộc thành tài sản riêng, sinh lời vô tận mà vốn liếng bỏ ra không tương xứng với nguồn lợi chủ đầu tư thu được.

Vẫn biết, đất nước muốn phát triển rất cần sự chung tay của cả xã hội, đặc biệt là vai trò của các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế tư nhân. Nhưng phát triển phải đi đôi với

bảo vệ, giữ gìn những giá trị đã trở thành di sản từ ngàn đời nay của đất nước. Nếu không quan tâm đến điều này thì dẫu sau này đất nước có trở nên dư giả cũng chẳng khác gì anh trọc phú, lắm tiền bạc nhưng lại nghèo về văn hóa.

Tuy nhiên, từ ý chí và quyết tâm của lãnh đạo cấp cao đến hành động thực thi của cấp dưới là cả một khoảng cách xa vời. Nhiều di sản thiên nhiên cũng như môi trường sinh thái nói chung đang bị đe dọa bởi những dự án tuy rất kêu về mặt lý thuyết, nào là du lịch sinh thái, du lịch tâm linh, góp phần phát triển kinh tế địa phương, … nhưng thực chất là chiếm dụng đất đai; quá trình vận hành lại góp phần hủy hoại môi sinh vì lợi ích doanh nghiệp, lợi ích nhóm.

Kiên quyết không đánh đổi di sản, giá trị thiêng liêng vì lợi ích trước mắt

Dư luận đang lo lắng và đặt dấu hỏi liệu cột mốc chủ quyền thực thụ của Tổ quốc là Cột cờ Lũng Cú sừng sững trên đỉnh núi Rồng kia có bị ảnh hưởng bởi công trình phá núi nằm sát đó hay không?

Văn hóa ư? Văn hóa hay phản văn hóa khi công trình trong lòng Công viên Cao nguyên đá Đồng Văn đã được UNESCO ghi danh, “ăn” một phần vào khu vực khoanh vùng bảo vệ của di tích quốc gia Cột cờ Lũng Cú nhưng lại “phớt lờ” khuyến cáo của Bộ VHTTDL?

Tâm linh ư? Sao không khai thác chính tín ngưỡng, tâm linh của chính người dân bản địa mà lại đưa tín ngưỡng, tâm linh ở nơi khác đến? Sinh thái ư? Chẳng lẽ một dự án khoét núi, phá nát cảnh quan môi trường, phá vỡ môi trường và làm đảo lộn cuộc sống của người dân bản địa lại dễ dàng gắn cho hai chữ “sinh thái” như thế sao?

Còn nhớ, những người cho nổ mìn xây hàng chục chùa giả, động rởm ở chùa Hương (HàTây cũ) trước đây hay những doanh nghiệp tự ý lấp biển Danh lam thắng cảnh quốc gia vịnh Nha Trang (Khánh Hòa), phá núi Cái Hạ ở Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Tràng An (Ninh Bình) gần đây chẳng đã từng hùng hồn với những tuyên ngôn xanh rờn như thế.

Thôi xin đừng đao to búa lớn nữa một khi đã không tuân thủ quy hoạch của Thủ tướng, không thượng tôn pháp luật. Nếu cứ mang danh “văn hóa”, “tâm linh” mà bạt núi, lấp biển, xâm phạm di sản, danh lam thắng cảnh quốc gia thì đó là xây dựng hay trục lợi? Lợi đâu chưa thấy, chỉ thấy họa cho đất nước.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G7 năm 2018 đã nói: “Việt Nam sẽ tăng sản lượng điện sản xuất từ những nguồn tái tạo lên gấp ba lần và tăng tỷ lệ số hộ gia đình có các thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời lên khoảng 26% vào năm 2030. Điều quan trọng là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.”
Trách doanh nghiệp, nhưng trách nhiệm của cơ quan chức năng và chính quyền địa phương ở đâu? Không biết, dung túng hay phớt lờ ý kiến chỉ đạo của cơ quan chức năng trung ương?

Hà Giang đã lập kỷ lục, khi chỉ trong vòng vài ba năm trở lại đây có đến ba công trình phá vỡ cảnh quan, ảnh hưởng đến di tích quốc gia, không được người dân ủng hộ: Nhà hàng Panorama trên đèo Mã Pì Lèng, thang máy lên núi ở Đồng Văn, công trình phá núi xây chùa ở Lũng Cú và còn công trình nào chưa bị phát hiện? Cả ba “kỷ lục” đều có điểm chung: Chưa tuân thủ quy hoạch của Thủ tướng và bị Bộ Văn hóa thể thao và du lịch “tuýt còi” nhiều lần.

Cuộc sống nơi phên dậu của Tổ quốc còn gặp rất nhiều khó khăn. Việc lập các dự án kêu gọi đầu tư vào Hà Giang là hướng đi đúng, cần được khuyến khích. Nhưng trước hết và trên hết, các dự án đó phải tiến hành đúng trình tự thủ tục, tuân thủ pháp luật và được người dân bản địa đồng thuận, ủng hộ.

Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự, Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định: “Chúng ta không đánh đổi di sản, những giá trị thiêng liêng cho những lợi ích trước mắt. Nếu không bảo vệ di sản thì làm sao chúng ta có thể giữ gìn được những tài nguyên vô giá cho các thế hệ sau”.

Xót xa thay cho những danh thắng như Mã Pí Lèng và khu du lịch Tâm Linh Hà Giang – “trái tim” cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang) – đang bị đe dọa bởi lợi ích kinh tế trước mắt của cá nhân hay của một nhóm người nhân danh phát triển kinh tế du lịch địa phương.

Cầm vàng mà không biết giữ sẽ có ngày vàng vuột khỏi tay. Cái cách chúng ta đang đối xử với những di sản tự nhiên vô giá của đất nước cũng chẳng khác gì kẻ có vàng mà không biết giữ. Đến một ngày nào đó, con cháu chúng ta sẽ phải trả giá cho những hành động thiển cận của cha anh họ. Lúc đó dẫu nuối tiếc, phỏng có ích gì.

Phạm Minh Hà

Bình luận